Odchudzanie

Współczynnik aktywności fizycznej: co to jest i jak go obliczyć? Wzory i podpowiedzi

współczynnik aktywności fizycznej

Spis treści: Co to jest? | PPM| CPM | PAL | Dlaczego warto obliczyć? | O czym pamiętać?

Świadome odchudzanie oraz kształtowanie sylwetki zawsze przynosi lepsze efekty. Właśnie dlatego warto jest poznać kilka podstawowych pojęć z dziedziny dietetyki. Na pierwszy rzut oka mogą one wydawać się skomplikowane, jednak przyswojenie nowych informacji nie będzie aż tak trudne.

Po pierwsze należy uświadomić sobie, że każdy ma inne zapotrzebowanie energetyczne. Zależy to od wielu czynników. Nie można więc jednoznacznie powiedzieć, ile powinniśmy jeść, jakie proporcje uprawiać, czy też jak długo ćwiczyć. Taka postawa jest kompletnie bez sensu. Osoba prowadząca siedzący tryb życia ma zupełnie inne potrzeby, niż sportowiec.

Warto również dowiedzieć się, co składa się na wydatek energetyczny. To przede wszystkim efekt pożywienia i aktywności fizycznej, a także przemiana materii. Zwykle ustalenie zapotrzebowania energetycznego rozpoczyna się od określenia PPM, czyli Podstawowej Przemiany Materii. To najniższy poziom bezpośrednio powiązany z energią.

Czym jest współczynnik aktywności fizycznej?

co to jest współczynnik aktywności fizycznej

Współczynnik PAL pozwala określić poziom naszej aktywności fizycznej. Jest to niezbędne do obliczenia szczegółowego wydatku energetycznego. Im dokładniej określimy wartość opisywanego współczynnika, tym wiarygodniejszy będzie wynik  CPM (Całkowitej Przemiany Materii).  To pozwoli nam określić, ile kalorii dziennie powinniśmy spożywać.

Współczynnik aktywności uwzględnia różny tryb życia. Na jednej szali nie można postawić osoby pracującej fizycznie, grającej w piłkę trzy razy w tygodniu, czy też codziennie trenującej sporty walki. W każdym tym przypadku współczynnik PAL będzie inny. Oczywiście osoby nieaktywne fizycznie (prowadzące siedzący tryb życia) również mogą obliczyć współczynnik aktywności.

Należy również pamiętać, że każdego dnia współczynnik aktywności fizycznej może mieć inną wartość. Jest to spowodowane tym, że niemal każdego dnia wykonujemy inną pracę. Nie można więc powiedzieć, że dzienny wydatek energetyczny zawsze wynosi tyle samo. Właśnie dlatego wiele osób wylicza średnią z całego tygodnia. Jest to optymalne rozwiązanie.

Od czego zacząć?

Nie obliczymy zapotrzebowania energetycznego bez kluczowych parametrów. Należy więc zacząć od obliczenia współczynnika PPM (Podstawowej Przemiany Materii), CPM (Całkowitej Przemiany Materii) oraz PAL (współczynnika aktywności fizycznej).

Do dyspozycji mamy różne wzory. Trzeba jednak pamiętać, że niektóre z nich dedykowane są głównie doświadczonym dietetykom, którzy posiadają specjalistyczną wiedzę. W przypadku, gdy szacunków dokonujemy samodzielnie powinniśmy skorzystać z prostszych wzorów.

Warto podkreślić, że znając swój współczynnik PAL o wiele skuteczniej dobierzemy właściwą dietę. Jest to szczególnie istotne nie tylko dla sportowców, którzy chcą podnieść swoją wydajność w sporcie, ale również osób odchudzających się, które borykają się z nadwagą.

Podstawowa Przemiana Materii (PPM)

Podstawowa Przemiana Materii (PPM) to najniższy poziom przemian energetycznych. Współczynnik ten określa, ile energii zużywa organizm podczas wykonywania podstawowych czynności fizjologicznych. Mowa tutaj o m.in. biciu serca, oddychaniu, trawieniu, regeneracji tkanek itd.

PPM pozwala określić, jaka ilość kalorii jest optymalna do przeżycia w zrównoważonych warunkach bytowych. Warto zaznaczyć, że omawiany współczynnik nie uwzględnia żadnej aktywności. Jest on więc obliczany w przypadku biernego spoczynku w pozycji leżącej i braku obciążenia psychicznego.

Podczas obliczania PPM zwykle stosuje się wzór Harrisa-Benedicta. Plusem jest fakt, że w sieci można znaleźć gotowe kalkulatory, które znacznie przyspieszają i ułatwiają wykonanie rachunków. Dobrze jest jednak spróbować obliczyć ten parametr samodzielnie – dzięki temu możemy dowiedzieć się, co się na niego składa.

  • Wzór na PPM dla kobiet:
    PPM[kcal]= 665,09 + (9,56 x waga w kg) + (1,85 x wzrost w cm) – (4,67 x wiek)
  • Wzór na PPM dla mężczyzn:
    PPM[kcal]= 66,47 + (13,75 x waga w kg) + (5 x wzrost w cm) – (6,75 x wiek)

Za pomocą powyższych wzorów obliczymy średnią wartość Podstawowej Przemiany Materii. Oczywiście profesjonaliści personalizują wzory, tak aby ryzyko nieprawidłowości znajdowało się na możliwie najniższym poziomie.

Całkowita Przemiana Materii (CPM)

Całkowita Przemiana Materii to łączna wartość zapotrzebowania energetycznego organizmu. Oznacza to, że omawiany współczynnik określa nie tylko ilość energii potrzebnej w przypadku, gdy organizm pozostaje w stanie biernym.

CPM składa się z podstawowej oraz ponadpodstawowej przemiany materii. Pod drugim wspomnianym pojęciem kryje się więc wszelka aktywność, jakiej podejmujemy się w ciągu dnia. Mowa tutaj zarówno o wysiłku fizycznym, jak i umysłowym.

Wzór na CPM:
CPM = PPM x k (PAL)

Zasady doboru współczynnika k (PAL) opisano poniżej. Dzięki temu każdy poradzi sobie z dokonaniem obliczeń.

Współczynnik Aktywności Fizycznej (PAL)

Współczynnik PAL może zostać oszacowany ogólnie lub szczegółowo. Trzeba wziąć pod uwagę, że im dokładniej to zrobimy, tym lepiej dla nas. Mogłoby się wydawać, że wystarczy jedynie wybrać właściwą wartość z gotowych tabel. Wszystko zależy od tego, na jakiej dokładności nam zależy.

Wartość współczynnika aktywności fizycznej (k) wynosi:

  • 1,2 – 1,39 – w przypadku bezruchu np. leżenia w łóżku z powodu choroby,
  • 1,4-1,69 – w przypadku niskiej aktywności fizycznej np. siedzącego trybu życia połączonego z sporadycznymi marszami, jazdą na rowerze, ćwiczeniami,
  • 1,7-1,99 – dla umiarkowanej aktywności fizycznej np. pracy fizycznej/ pracy siedzącej połączonej z lekkimi treningami o regularnym charakterze,
  • 2,0-2,4 – aktywny tryb życia, który uwzględnia bardzo ciężką pracę fizyczną lub wyczerpujące treningi siłowe,
  • powyżej 2,4 – profesjonalne uprawianie sportów.

Powyższe wartości ułatwiają oszacowanie PAL, jednak nie można spodziewać się tutaj najwyższej dokładności. Jeśli nas to nie satysfakcjonuje, to powinniśmy obliczyć wydatki energetyczne naszego organizmu. Wymaga to określenia ilości energii niezbędnej do wykonywania danych czynności np. pracy, spaceru, treningu.

Dobowy średni wskaźnik aktywności fizycznej nie jest niestety łatwy w oszacowaniu. Może okazać się, że wiele aktywności oszacowaliśmy nieprawidłowo. Zapominamy, że liczą się tutaj nawet drobne prace, takie jak np. prasowanie, sprzątanie, przygotowywanie posiłków.

Podstawowy wydatek energetyczny obliczamy za pomocą wzoru na PPM. Następnie sumujemy ilość energii niezbędnej do naszej dziennej aktywności fizycznej. W ten sposób możemy obliczyć CPM.
CPM = PPP + suma wszystkich wydatków energetycznych

Teraz można przejść do obliczenia dokładnego współczynnika aktywności fizycznej (PAL). Korzystamy z wzoru:
PAL = CPM / PPM

Warto jest uwzględnić, że niemal każdego dnia wydatek energetyczny jest inny. Nie w każdy dzień chodzimy do pracy, czy też na trening. Właśnie dlatego warto jest obliczyć CPM dla każdego dnia, a następnie zsumować otrzymane wartości i podzielić przez siedem dni w tygodniu. Dzięki temu otrzymamy średnie dzienne CPM, które wykorzystamy podczas obliczeń. Zmniejsza to ryzyko tego, że wynik będzie niedokładny.

Dlaczego warto obliczyć PAL?

dlaczego warto obliczyć pal

W dzisiejszych czasach coraz więcej osób jest biernych fizycznie. Mają one duże problemy z nadwagą oraz otyłością. Nikogo nie zdziwi fakt, że zbędne kilogramy stały się prawdziwą zmorą naszych czasów. Współczynnik PAL ułatwi określenie, czy zachowujemy optymalny poziom aktywności fizycznej.

To doskonała opcja, jeśli chcemy kontrolować ilość niezbędnych kalorii. Możemy elastycznie dopasowywać jadłospis do rzeczywistego wydatku energetycznego. Tak działa zdecydowana większość sportowców i osób profesjonalnie trenujących. Pamiętajmy, że jest to doskonałe rozwiązanie, jeśli chcemy zadbać o zdrowie.

Nadwaga i brak ruchu to ogromne obciążenie dla naszego organizmu. Jest to łatwy sposób do tego, aby nabawić się wielu groźnych chorób i schorzeń. Im szybciej wprowadzimy zmiany, tym mniejsze ryzyko pojawienia się negatywnych zmian w organizmie.

O czym pamiętać?

Mogłoby się wydawać, że osoby biegające kilka razy w tygodniu, czy też jeżdżące na rowerze są bardzo aktywne fizycznie. Nic bardziej mylnego. To nadal umiarkowany stopień aktywności. Pomimo tego nasze zapotrzebowanie energetyczne jest wyższe niż osoby, która prowadzi siedzący tryb życia i podróżuje głównie samochodem.

Na uwagę zasługuje również fakt, że niektóre osoby mogą zrównać się zapotrzebowaniem energetycznym z osobami trenującymi zawodowo. Mowa tutaj w szczególności o tych, którzy pracują bardzo ciężko fizycznie (np. na budowie, przy pracach rolnych), a także systematycznie (5-6 razy w tygodniu) odbywają amatorskie treningi. Nie zapominajmy, że CPM zmienia się wraz z wiekiem, czy też stanem zdrowia.

Każdy trening na siłowni jest inny.  Nie można więc jednoznacznie stwierdzić, ile energii zużyje nasz organizm podczas pracy.  Uważajmy na to podczas obliczania wydatków energetycznych. Wiadomym jest, że większe potrzeby mają osoby trenujące sporty wytrzymałościowe, niż te, które przez godzinę treningu biegają na bieżni lub jeżdżą na rowerku stacjonarnym.

[Głosów:2    Średnia:5/5]
Kliknij, aby dodać komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Do góry
error: Content is protected !!